In mijn vorige blog kon u lezen hoe Oostende werd verwoest in de grote oorlog van begin 17de eeuw, het Beleg van Oostende. De Stad werd heropgebouwd en de aartshertogen Albrecht en Isabella steunden de economische heropleving ondermeer door kanalen aan te leggen. In de 18de eeuw kwam Oostende opnieuw onder vuur omwille van zijn strategische ligging aan de kust.
Het Beleg van 1706
In 1701 werd Oostende bezet door Franse troepen door een conflict om de troonopvolging tussen de Fransen en de Nederlandsers, Engelsen en Oostenrijkers. De Franse troepen lieten in mei 1706 het schorren- en poldergebied onder water lopen. Dat gebeurde ook al eens een eeuw eerder tijdens het Beleg van Oostende. De stad werd ook gebombardeerd en afgesloten.
Er werd extra geschut aangevoerd en in de nacht van 28 op 29 juni gingen de beschietingen van start. Op 4 juli werd Oostende van ’s morgens tot ’s avonds beschoten: het stadhuis stortte in, het wapenarsenaal werd volledig vernield, de toren met de beiaardklokken ging in de vlammen op, de Sint-Pieterskerk, kloosters en huizen werden zwaar beschadigd. Op 6 juli werd de overgave getekend. Het Beleg van 1706 was kort maar heftig, met zware materiële schade.
Napoleon Bonaparte
In diezelfde 18de eeuw was er weer oorlogsdreiging voor de Oostendenaars. In 1792 viel Oostende opnieuw in Franse handen. Napoleon Bonaparte veroverde Europa en hij zag het strategische belang van Oostende in de kustverdediging. Op 13 februari 1798 bracht Napoleon een inspectiebezoek aan Oostende. Op 9 juli 1803 volgde een tweede bezoek waarbij een fortengordel rond Oostende in de defensieplannen werd vermeld om een mogelijke Engelse invasie te kunnen afslaan. Napoleon bezocht Oostende nogmaals in augustus 1804 en op 20 mei 1810. Op 21 september 1811 bracht hij een laatste bezoek aan Oostende waarbij hij nogmaals het strategische belang van de stad benadrukte. De plannen voor twee forten werden concreet: het ene fort aan de oostelijke zijde, het andere aan de westelijke zijde. Het Fort Impériale in de oostelijke zijde is het enige fort dat volledig werd afgewerkt. We kennen het nu nog als Fort Napoleon.
Het is een vijfhoekige versterking met twee bouwlagen, een centrale toren en vijf caponières, overdekte galerijen over een tien meter brede droge gracht. In 1811 startten de werken met het uitgraven van de funderingen door Spaanse krijgsgevangenen en opgeëiste bouwvakkers uit de streek. De ruwbouw met meer dan 8 miljoen rode bakstenen was klaar in 1812. Uiteindelijk was het fort pas voltooid in 1814 maar het rijk van Napoleon was toen al bijna uitgezongen. Het fort heeft nooit een militaire actie meegemaakt.
Het werd wel ingezet als gevangenis voor 96 vluchtende Franse soldaten in de Frans-Pruisische oorlog (1870-1871). Tijdens de Eerste Wereldoorlog installeerde de Duitse bezetter een luxueuze bierkelder in het fort. De Duitse keizer Willem II en maarschalk Hindenburg kwamen er op bezoek. Na de oorlog werd er een heemkundig museum in ondergebracht. In 1940 werd het een verblijfplaats voor Duitse artilleristen tot die in september 1944 Oostende verlieten. Het Belgische leger bracht er toen infanteriebataljons in onder. Van 1946 tot 1949 stond het fort leeg. Van 1949 tot 1956 konden Oostendse kinderen er genieten van sport en spel tijdens de vakantiespeelpleinwerking. Na de bouw van het Openluchtcentrum Duin en Zee voor de speelpleinwerking metselde het Stadsbestuur het fort dicht. Het werd een beschermd monument in 1976. Vanaf 1995 startte de renovatie van het fort. In april 2000 heropende het fort en kan het publiek er terecht voor ondermeer tentoonstellingen, concerten en seminaries.
Foto: Carlos Van Craeynest
