De Warmste Week nadert met rasse schreden. Dit jaar staan verborgen ziektes centraal. Eerst dacht ik: gelukkig blijven we daarvan gespaard. Maar in de afgelopen weken en maanden werd pijnlijk duidelijk dat dit niet zo is.
We weten al even dat Tine blijkbaar ergens permanente gehoorschade opgelopen heeft, in die mate zelfs dat ze eigenlijk hoorapparaten nodig heeft. Een informatierondje in de audiologische sector leerde ons echter al snel dat daar een serieus prijskaartje aan hangt. Eentje dat net na ingrijpende verbouwingen niet op onze radar stond en dus wat uitstel vereiste. Het zou nog wel even lukken.
Wij, als “buitenstaanders”, onderschatten de impact van het nieuws. Voor Tine was het een mokerslag: nog geen veertig, en nu al moeten leren leven met een blijvende handicap. Hoe hard ik dat ook wilde begrijpen, ik maak het zelf niet mee, dus het is moeilijk om het helemaal te vatten. Het is een mentale last om te dragen. Een deuk in je eigenwaarde. Een rouwproces. Het bracht een verdriet teweeg waarop ik niet bedacht was.
Eén van de grootste gevolgen is vermoeidheid. In het begin compenseer je wat in het weekend en kun je er tegen de maandag weer tegen, maar op den duur volstaat een weekend niet meer en put je je lichaam steeds verder uit. Je raakt nog moeilijk opgeladen en ondertussen wordt het gehoor zelf er niet beter op. Ik stelde me al wel eens de vraag: hoe kun je zoveel slapen en toch zo moe zijn? Als zelfs onze kleinste opmerkt: “mama is altijd moe”, dan weet je het wel.
De combinatie van die fysieke gevolgen weegt dan weer op je mogelijkheid om “normaal” te functioneren. Ik geef een paar recente voorbeelden:
1/ We waren op een babyborrel. Tine kan er weinig tot geen groepsgesprekken volgen, mensen die te ver zitten komen niet binnen en het achtergrondrumoer overstemt alles.
2/ Op haar werkplek vond een evenement plaats met veel kabaal en rumoer. Het was onmogelijk om een gesprek op kantoor te volgen en om te focussen op het werk.
3/ We stonden aan een gesloten overweg met schril belgeluid (nog het ouderwetse belletje, geen moderne overweg). Tine vroeg zich af of de bel normaal niet moest gaan, terwijl die op dat eigenste moment gewoon hoorbaar rinkelde.
4/ Ilyo en ikzelf werden een paar nachten geleden allebei rond 5u30 gewekt door een aanhoudend alarmgeluid. Tine werd wakker omdat ik lag te draaien maar hoorde het alarm niet.
Van dichtbij zie ik nu hoe zo’n onzichtbaar “gebrek” een mensenleven volledig overhoop haalt.
1/ Wie slecht hoort, gaat sociale gelegenheden vermijden. Zo glijd je langzaam af naar isolement.
2/ Het weegt op je productiviteit.
3/ Het creëert gewoon ronduit gevaarlijke situaties als waarschuwingssignalen of alarmgeluiden niet binnen komen.
Wat mij verbaast, in een tijd waar mentaal welzijn en productiviteit zo hoog op de agenda staan, moet een patiënt zelf 4500€ ophoesten voor 2 degelijke hoorapparaten. Terwijl de ziekteverzekering nog geen 1800€ bijdraagt. Bedenkelijk als je het mij vraagt.
Ik vergelijk de oren even met de ogen, niet alleen omdat er maar één letter verschil is, maar ook omdat ze zintuigelijk min of meer gelijkwaardig zijn.
-Waar een bril een alledaags hulpstuk geworden is, en voor sommigen zelfs een (mode-)accessoire, is een hoorapparaat dat nog steeds niet.
-Bij een bril kan je al bij een kleine afwijking aanspraak maken op een tussenkomst, bij hoorproblemen zijn de normen om in aanmerking te komen vrij strikt.
-Verhoudingsgewijs krijg je ook meer terug bij een bril, zeker als je bedenkt dat je daar ook echt keuze hebt in prijsklassen voor monturen waarbij je zelf ook de prijs nog wat kan beïnvloeden, iets waar bij de hoorapparaten weinig tot geen marge op zit.
Stel je voor: je moet verwerken dat je een “handicap” hebt, en dan ontdek je dat je bijna een nier moet verkopen om de broodnodige hulpmiddelen te betalen waarmee je kan blijven meedraaien in de maatschappij. Ik zou me er precies ook niet goed bij voelen me dunkt.
Moeten we gehoorproblemen blijven zien als een luxeprobleem, of wordt het tijd dat we ze behandelen zoals een bril – als een basisrecht?
